De non-dualistische traditie van het Kashmir Shaivisme

Dance of Shakti

Het Kashmir Shaivisme is een non-dualistische tantrische traditie die zich in Kashmir ontwikkelde tussen de 9e en 12e eeuw. Het wordt beschouwd als een van de meest diepgaande en subtiele wegen naar verlichting en legt sterk de nadruk op directe ervaring en spontane realisatie. Deze traditie stelt dat verlichting niet een doel is dat je in de toekomst bereikt, maar een bewustzijnstoestand die al aanwezig is – je hoeft het alleen te herkennen en daarin te stabiliseren.

Hieronder bespreken we de kernprincipes van het Kashmir Shaivisme en de methoden die worden gebruikt om verlichting te bereiken en te stabiliseren.

De kernprincipes van Kashmir Shaivisme

1. Alles is Bewustzijn (Chit)

Het Kashmir Shaivisme is volledig non-dualistisch. Het stelt dat alles wat bestaat een expressie is van één enkele realiteit: ParamaShiva, het absolute bewustzijn. Dit bewustzijn is niet abstract of afstandelijk, maar levendig, dynamisch en doordrenkt met bewust ervaren vreugde.

  • Vibratie-theorie: Bewustzijn is niet statisch, maar een pulserende, dynamische vibratie (Spanda). Dit betekent dat verlichting niet iets is wat je alleen in diepe meditatie bereikt, maar iets wat zich voortdurend in het dagelijks leven uitdrukt. In een begeleidend artikel gaan we daar dieper op in en geven daarbij ook een geleide meditatie om dat direct te ervaren.
  • Shakti als essentie: De goddelijke vrouwelijke energie (Shakti) is de creatieve kracht van bewustzijn. Door haar te erkennen en te cultiveren, kunnen we ons bewustzijn verruimen. Later in dit artikel gaan we daar nog uitgebreider op in.

2. De wereld Is geen illusie

In tegenstelling tot sommige Vedantische stromingen, die de wereld als maya (illusie) beschouwen, ziet het Kashmir Shaivisme de wereld als een directe manifestatie van Shiva. Alles wat we ervaren – emoties, verlangens, lichamelijke sensaties – is een expressie van goddelijk bewustzijn. Dit betekent dat je geen wereldse ervaringen hoeft te vermijden om verlichting te bereiken.

3. Spontane verlichting is mogelijk

De traditie benadrukt dat verlichting niet het resultaat is van geleidelijke purificatie of langdurige ascese, maar iets dat onmiddellijk herkend kan worden als je perceptie verandert. Dit wordt soms vergeleken met wakker worden uit een droom: je hoeft niet stap voor stap te ontwaken – het gebeurt in een fractie van een seconde.

  • Pratyabhijna (Herkenning): De essentie van verlichting is het herkennen dat je al Shiva bent. Dit betekent niet dat je iets nieuws wordt, maar dat je je ware aard herkent.

De drie wegen naar verlichting in Kashmir Shaivisme

Kashmir Shaivisme beschrijft drie verschillende paden naar verlichting, afhankelijk van iemands niveau van bewustzijn en aanleg.

1. De weg van Shiva (Shambhavopaya) - directe realisatie

Dit is de hoogste en meest subtiele weg, waarin verlichting onmiddellijk wordt herkend. Hier is geen inspanning of techniek nodig – alleen een diepe innerlijke verschuiving in perceptie.

  • Meditatie zonder object: In plaats van concentratie of mantra’s te gebruiken, rust de beoefenaar in zuiver gewaarzijn en herkent dat hij al verlicht is.
  • Zelfherkenning: Dit gebeurt vaak spontaan bij mensen die al een rijpe spirituele ontwikkeling hebben doorgemaakt. Een meester kan deze herkenning opwekken door een eenvoudige aanwijzing of een blik.

2. De weg van Shakti (Shaktopaya) - bewuste cultivatie

Voor degenen die nog niet spontaan verlichting kunnen realiseren, biedt het Kashmir Shaivisme methoden om bewustzijn te verruimen en non-duaal gewaarzijn te stabiliseren.

  • Mantra-meditatie: Het gebruik van heilige klanken om de geest af te stemmen op hogere bewustzijnsstaten.
  • Zelfonderzoek (Vichara): Het continue onderzoeken van de aard van bewustzijn en de vraag "Wie ben ik echt?"
  • Spanda-praktijken: Het bewust voelen van de subtiele vibraties van bewustzijn in het lichaam en de geest. In een ander artikel gaan we daar dieper op in.

3. De weg van de individuele beoefening (Anavopaya) - geleidelijke transformatie

Dit is het meest toegankelijke pad, geschikt voor degenen die nog sterk geïdentificeerd zijn met hun lichaam en geest. Het richt zich op concrete technieken en discipline.

  • Ademhalingstechnieken (Pranayama): Specifieke ademhalingsoefeningen om de energiekanalen te openen en de geest te kalmeren.
  • Tantrische yoga: Fysieke houdingen en energiebewegingen om het lichaam als voertuig voor verlichting te gebruiken.
  • Rituele meditatie: Visualisaties en devotionele oefeningen om de geest te trainen in non-duale waarneming.

Shiva and Shakti

Hoe Kashmir Shaivisme stabilisatie van verlichting bevordert

Een piekervaring van non-duaal bewustzijn is prachtig, maar hoe maak je dit een blijvende realiteit? Het Kashmir Shaivisme biedt verschillende methoden om deze staat te verankeren:

  1. Leven in continue herkenning (Sahaja Samadhi)
    • In plaats van verlichting als een speciale ervaring te zien, wordt het Kashmir Shaivisme beoefend in het dagelijks leven. Alles – van eten tot liefhebben tot werken – kan een expressie van verlichting zijn als je het vanuit zuiver bewustzijn doet.
  2. Integratie van emoties en seksuele energie
    • In plaats van emoties en verlangens te onderdrukken, moedigt het Kashmir Shaivisme aan om ze bewust te ervaren en als meditatieobjecten te gebruiken. Seksuele energie, in het bijzonder, wordt gezien als een krachtig middel om de ervaring van non-dualiteit te verdiepen.
  3. Overgave aan het leven zoals het Is
    • Een belangrijk principe in deze traditie is Jivanmukti – verlichting terwijl je nog in een menselijk lichaam leeft. Dit betekent dat je niet hoeft te wachten op de dood of op het verlaten van de wereld; je kunt volledig bevrijd zijn terwijl je midden in het leven staat.

Kashmir Shaivisme als pad naar permanente verlichting

Het Kashmir Shaivisme biedt een uniek non-dualistisch pad waarin verlichting geen doel in de toekomst is, maar een onmiddellijke herkenning van je ware aard. In plaats van wereldse ervaringen te vermijden, gebruikt deze traditie alles – inclusief aanraking, emoties en seksuele energie – als een poort naar bewustzijn.

Afhankelijk van de aanleg van de beoefenaar zijn er verschillende wegen: de directe herkenning (Shambhavopaya), bewuste cultivering (Shaktopaya) en geleidelijke transformatie (Anavopaya). Uiteindelijk gaat het om het stabiliseren van verlichting in het dagelijks leven, zodat non-duaal bewustzijn geen tijdelijke ervaring blijft, maar een blijvende realiteit wordt.

Shiva Shakti statue

Shakti: de dynamische energie van het leven

Shakti is in de tantrische traditie de levenskracht die het hele universum doordringt. Waar Shiva het pure, onbewogen bewustzijn symboliseert, is Shakti de dynamische energie die alles in beweging brengt en vorm geeft. Zonder Shakti zou Shiva passief en zonder expressie blijven; zonder Shiva zou Shakti chaotisch en richtingloos zijn. Dit betekent dat verlichting niet alleen een kwestie is van puur bewustzijn bereiken, maar ook van het volledig toelaten en belichamen van deze creatieve, pulserende energie. In het Kashmir Shaivisme wordt dit principe gezien als fundamenteel: verlichting ontstaat niet door de wereld te verlaten, maar door de volle kracht van Shakti te ervaren en ermee samen te vallen.

In de praktijk betekent het erkennen en cultiveren van Shakti dat we ons openstellen voor de subtiele energieën in ons lichaam en in de wereld om ons heen. Dit gebeurt niet alleen via meditatie, maar ook via beweging, ademhaling en sensuele waarneming. Tantrische beoefenaars gebruiken vaak specifieke ademhalingstechnieken (pranayama) en energie-oefeningen om de stroom van Shakti te activeren en bewust te ervaren. In sommige tradities wordt Kundalini, de opgerolde slang van energie aan de basis van de wervelkolom, beschouwd als een manifestatie van Shakti. Wanneer deze energie ontwaakt en stijgt door de chakra’s, opent zich een diepere staat van bewustzijn waarin de eenheid van Shiva en Shakti direct wordt ervaren.

Shakti manifesteert zich niet alleen als innerlijke energie, maar ook in de buitenwereld: in natuurkrachten, in emoties, in seksualiteit en in creativiteit. Door haar in al deze vormen te herkennen, verruimen we ons bewustzijn en overstijgen we de neiging om het spirituele en het aardse als tegengestelden te zien. In tantrische kunst en poëzie wordt Shakti vaak afgebeeld als een dansende godin, een symbool voor de voortdurende beweging van het bestaan. Wie zich verzet tegen deze stroom, ervaart lijden; wie zich eraan overgeeft, ontdekt de inherente vreugde en vrijheid die in deze energie besloten ligt. Dit betekent ook dat spiritualiteit niet alleen in stilte en meditatie te vinden is, maar in alle aspecten van het leven—in werk, in relaties, in seksualiteit en in kunst.

Een essentieel aspect van het cultiveren van Shakti is het leren omgaan met intense emoties en verlangens. In plaats van ze te onderdrukken, nodigt Tantra ons uit om ze volledig te doorvoelen en als expressies van het goddelijke te zien. Angst, woede, passie en liefde zijn allemaal manifestaties van Shakti, en door ze met volledige aanwezigheid en bewustzijn te ervaren, transformeren ze van iets dat ons gevangenhoudt in het ego naar iets dat ons verbindt met de diepte van ons wezen. Dit vraagt om een radicale openheid en een bereidheid om het onbekende binnen te gaan. In veel tantrische praktijken wordt dan ook gewerkt met ademhaling en visualisatie om deze energieën niet als obstakels, maar als poorten naar expansie te ervaren.

Uiteindelijk is de weg van Shakti een pad van belichaming. Waar sommige spirituele tradities verlichting associëren met transcendentie en afstand nemen van het materiële, nodigt het tantrische pad ons uit om diep in het lichaam, in de zintuigen en in de energie van het leven zelf te duiken. Het is een pad dat zowel kracht als overgave vraagt: kracht om oude conditioneringen los te laten, en overgave om volledig aanwezig te zijn in de altijd veranderende stroom van het bestaan. Wanneer Shiva en Shakti als één worden herkend—wanneer pure aanwezigheid en dynamische energie versmelten—wordt het leven zelf een expressie van verlichting.

Shiva Sutras

Een toegankelijke samenvatting van de Shiva Sutra's

De Shiva Sutra's zijn een reeks korte, diepzinnige verzen die de essentie van het Kashmir Shaivisme samenvatten. Deze sutra's, die volgens de overlevering in de 9e eeuw aan de wijze Vasugupta werden geopenbaard, beschrijven hoe de menselijke geest de ultieme realiteit – Shiva – kan herkennen en ervaren. Hieronder volgt een vereenvoudigde samenvatting van de drie hoofdsecties van de Shiva Sutra’s:

1. Bewustzijn is de essentie van alles

De eerste sectie benadrukt dat onze ware natuur pure, onbeperkte bewustzijn is. Dit bewustzijn (chit) is Shiva zelf – het is niet beperkt door tijd of ruimte. De illusie van afgescheidenheid ontstaat wanneer we ons identificeren met de beperkingen van het ego en het denken. De weg naar bevrijding begint met het directe inzicht dat we niet onze gedachten of lichaam zijn, maar het oneindige bewustzijn waarin alles verschijnt.

2. De kracht van innerlijke praktijk

De tweede sectie legt de nadruk op de middelen waarmee een individu zich kan bevrijden van illusie en de werkelijkheid van Shiva kan realiseren. Dit gebeurt door middel van meditatie, mantra's en spontane, innerlijke inzichten. Hier introduceert de tekst het concept van Shaktopaya, de weg van energie en directe ervaring, waarbij spirituele groei voortkomt uit een diep innerlijk begrip, in plaats van puur intellectuele kennis of rituele praktijken.

3. Het leven als spontane expressie van Shiva

De derde sectie beschrijft de staat van iemand die volledig ontwaakt is tot zijn ware aard. In deze staat ervaart men het leven als een moeiteloze, spontane expressie van goddelijk bewustzijn. Dit betekent niet dat men zich terugtrekt uit de wereld, maar juist dat men alles ervaart als een spel (lila) van Shiva. Het onderscheid tussen het heilige en het wereldse verdwijnt, en alles wordt gezien als een manifestatie van dezelfde goddelijke energie.

green goddess circle

Shakti als het vrouwelijk principe

Shakti als belichaming van het vrouwelijke principe opent de deur naar spirituele praktijken die sterk resoneren met vrouwen, omdat ze een diepe waardering hebben voor lichaam, emoties en verlangens. In veel spirituele tradities wordt verlichting geassocieerd met transcendentie—het overstijgen van het lichamelijke en emotionele. Maar in het tantrische pad wordt juist het tegenovergestelde benadrukt: verlichting komt niet door afstand te nemen van het lichaam, maar door er volledig in aanwezig te zijn. Dit betekent dat vrouwen hun natuurlijke cyclische energie, hun gevoeligheid en hun diepste verlangens niet hoeven te onderdrukken om spiritueel te groeien. In plaats daarvan worden deze kwaliteiten als heilig gezien, als manifestaties van Shakti die, wanneer bewust ervaren, kunnen leiden tot diepe spirituele realisatie.

Een van de kernprincipes van Shakti-gebaseerde beoefeningen is het eren van het lichaam als een tempel van bewustzijn. Dit betekent dat lichaamswerk—zoals dans, bewuste ademhaling, zachte yoga en rituele beweging—geen randzaken zijn, maar directe wegen naar spiritueel ontwaken. Praktijken zoals Shakti-dans, waarin vrouwen hun energie laten stromen door vrije beweging, helpen om diepe verbinding te maken met de innerlijke levenskracht. Ook worden menstruatie, zwangerschap en menopauze in tantrische tradities niet gezien als fysieke processen die buiten het spirituele pad vallen, maar als poorten naar diepere zelfkennis en intuïtieve wijsheid. Door de veranderingen in het lichaam te eren in plaats van te bestrijden, kan een vrouw leren om haar natuurlijke energiecycli als bronnen van kracht te ervaren.

Daarnaast speelt emotionele expressie een essentiële rol in Shakti-praktijken. Veel spirituele paden leggen de nadruk op innerlijke kalmte en onthechting, maar binnen Tantra en andere Shakti-georiënteerde tradities worden emoties gezien als golven van energie die vrij mogen stromen. Dit betekent dat vrouwen, en mannen, worden aangemoedigd om hun gevoelens volledig te ervaren en te uiten—of het nu vreugde, verdriet, passie of woede is. Rituelen zoals sacred screaming, waarbij stem en ademhaling worden gebruikt om opgekropte energie los te laten, of womb healing-meditaties, waarbij vrouwen de diepe wijsheid en gevoeligheid van hun baarmoeder als spiritueel centrum eren, helpen om emotionele blokkades te transformeren in bronnen van kracht en helderheid.

Een ander krachtig aspect van Shakti-gebaseerde spiritualiteit is de waardering van verlangen als een spirituele kracht. In veel religieuze tradities wordt verlangen als een obstakel voor verlichting gezien, iets dat getemd of overstegen moet worden. Maar in Tantra wordt verlangen (Kama) juist gezien als een goddelijke energie die, wanneer met bewustzijn ervaren, kan leiden tot extase en eenheid met het geheel. Dit betekent dat vrouwen niet worden aangemoedigd om hun verlangens te onderdrukken, maar juist om ze te verkennen met een diepe aanwezigheid en openheid. Dit kan zich uiten in tantrische seksuele praktijken, maar ook in een bredere zin: de bereidheid om diep te voelen, te genieten en volledig aanwezig te zijn in de zintuiglijke ervaring van het leven.

Group of loving women

Tot slot bieden Shakti-praktijken een spiritueel pad dat sterk verbonden is met vrouwelijke gemeenschapsvorming en sisterhood. In veel traditionele spirituele stromingen ligt de nadruk op individuele verlichting, maar binnen Shakti-georiënteerde paden is de collectieve energie van vrouwen cruciaal. Rituelen waarin vrouwen samenkomen om intenties te zetten, energie uit te wisselen en elkaar te ondersteunen—zoals red tent gatherings of cirkels waarin meditatie, dans en gedeelde verhalen samenkomen—scheppen een ruimte waarin spirituele groei niet iets solitairs is, maar een gedeeld proces van empowerment en heling. Dit creëert een gevoel van diepe verbondenheid, waarin vrouwen elkaar helpen om zichzelf volledig te accepteren en hun kracht te belichamen.

Door het lichaam, emoties en verlangens als spirituele poorten te zien, biedt de Shakti-traditie een pad dat vrouwen uitnodigt om in hun volledige essentie te stappen. In plaats van verlichting te zoeken in een staat van afstandelijkheid, worden vrouwen aangemoedigd om juist dieper in hun ervaring te duiken—om hun kracht, sensualiteit en wijsheid volledig te belichamen en te laten stralen. Dit maakt Shakti-gebaseerde beoefeningen niet alleen aantrekkelijk, maar ook transformerend voor vrouwen die op zoek zijn naar een spiritualiteit die hen niet dwingt om delen van zichzelf op te geven, maar hen juist uitnodigt om alles te omarmen.

 

Bijlage: De kracht van de godin

Ik ontdekte de kracht van de Godin vrij onverwacht. Het gebeurde in India, op de tweede avond van een festival genaamd Navaratri, dat het goddelijke vrouwelijke viert als de krijger Durga, de moordenaar van de demonen van ego en hebzucht. Zoals zoveel festivals in India is Navaratri zowel een groot feest als een gelegenheid voor mystieke gemeenschap met het goddelijke. Vrouwen trekken hun mooiste kleren aan, tempels stromen over van aanbidders. Nachten zijn gevuld met dansen en verhalen vertellen. Mensen hebben verhoogde, zelfs visionaire, ervaringen van de energie die het festival oproept.

Die avond waren enkele honderden van ons verzameld te midden van een gloed van kaarsen naast een enorm standbeeld van Durga, achttien voet hoog in haar rode sari, zittend op een witte tijger, armen vol met wapens. Ik was uitgekozen om te spreken, om een ​​van mijn favoriete mythologische verhalen te vertellen, het verhaal van de romance van de Godin Sati. Ik was er enthousiast over, opgewonden door de mogelijkheid om een ​​verhaal te vertellen - iets wat ik graag doe - in zo'n verhoogde sfeer.

Maar toen ik opstond om te spreken, werd ik overvallen door een gevoel dat veel groter was dan opwinding. Het was een soort extase, een diepe pulserende vreugde die me bijna te gronde richtte toen ik probeerde de woorden van mijn verhaal te vormen. Later zou ik dit leren herkennen als een van de karakteristieke kenmerken van de aanwezigheid van de Godin. Het goddelijke vrouwelijke heeft duizend namen en duizend stemmingen, maar wanneer ze ervoor kiest om zich voor je te laten zien, verschijnt ze heel vaak als extase.

Extase is een gevoel dat moeilijk over te brengen is, maar onmogelijk te negeren. Om de paar minuten moest ik stoppen met praten omdat er steeds tranen door mijn stem dreigden te breken. Toen het voorbij was, wist ik dat er iets was gebeurd dat alles zou veranderen.

Eerlijk gezegd was het niet alleen de inhoud van het verhaal dat me raakte. Het was de energie zelf, de pulserende, liefdesverzadigde, subtiel sensuele energie die in de atmosfeer opsteeg toen we de Godin aanriepen. Die energie leek me te vertellen dat er geheimen zijn, manieren om in het universum te zijn, die alleen het goddelijke vrouwelijke kan onthullen. Na die nacht begon ik haar overal te 'zien', bijna alsof ze me achtervolgde. Ik ging door met mijn normale bestaan, dat zeer gepland was en voornamelijk op werk gericht. Maar af en toe verscheen 'zij'. Een keer als een tastbare aanwezigheid die naast me in de lucht leek te zweven, zachte golven van, ja, moederlijke tederheid uitstralend. Vaker voelde ik haar als een subtiele sensatie van helderheid die de lucht zou vullen, of als een innerlijk gevoel van vreugde, of een sensatie van omringd te zijn door een zacht, omarmend bewustzijn.

Een effect van dit alles was dat ik verliefd werd op de natuurlijke wereld. Mijn nieuwe besef van de Godin stroomde over als een verhoogd bewustzijn van bomen en landschappen, zodat wat zakelijk en saai leek nu begon te trillen van gevoeligheid. Ik betrapte mezelf erop dat ik naar een eucalyptusboom staarde alsof het een geliefde was, of uitkeek over een landschap met het gevoel dat het leefde en ademde. Ik begon een meditatie te beoefenen waarbij ik me voorstelde dat de bomen en de lucht mij 'zagen', en wanneer ik dat deed, zouden de grenzen van mijn door de huid ingekapselde gevoel van zelf verzachten, en zou ik 'weten' dat de wereld en ik deel uitmaken van hetzelfde weefsel. Godinnenbewustzijn bracht me letterlijk in contact met iets dat voelde als de ziel in de fysieke wereld.

En het zorgde er ook voor dat ik dieper ging kijken naar de mythen van de Hindoeïstische godinnen en naar de praktijken van het heilige feminisme. Zoals anderen vóór mij, voelde ik intuïtief aan dat we de tijd ingaan waarin Sati definitief haar plaats in de wereld weer zal innemen. De yogische leringen over Shakti zijn met name relevant voor dit hedendaagse moment in de menselijke geschiedenis. De yogische wijzen, met name in de tak van yoga genaamd Tantra, anticipeerden op de kwantumfysica door erop te wijzen dat een subtiele vibrerende energie het substraat is van alles wat we weten. In tegenstelling tot natuurkundigen ervoeren yogische zieners deze energie echter niet alleen als een abstracte vibratie, maar als de uitdrukking van de goddelijke vrouwelijke kracht, Shakti genaamd. Het woord shakti betekent letterlijk kracht. Shakti, de aangeboren kracht in werkelijkheid, heeft vijf gezichten. Het manifesteert zich als de kracht om bewust te zijn, de kracht om extase te voelen, de kracht van wil of verlangen, de kracht om te weten en de kracht om te handelen.

The goddess Shakti with 8 arms

Al deze krachten komen in het spel in de daad van kosmische creativiteit, wanneer goddelijke intelligentie een universum uit zichzelf spint, net zoals een menselijke geest een droom of een fantasie op zijn eigen scherm creëert. De kosmische schepping explodeert in een oerknal en evolueert vervolgens over miljoenen jaren als zonnen, planeten, steeds geavanceerdere levensvormen en natuurlijk als mensen. De hele realiteit, zegt deze traditie, is Shakti's dans. Shakti neemt vorm aan als de biologische processen van ons lichaam. Ze handelt via onze gedachten en het spel van onze emoties. Ze wordt elk atoom en stofdeeltje in de fysieke wereld. Wij zijn, in onze essentie, gemaakt van Shakti. Haar krachten van bewustzijn, extase, wil, weten en handelen zijne spelen voortdurend een rol, zowel in onszelf als in de wereld.

Maar de tantra's waren niet tevreden met een algemene visie op energie-als-Shakti. Ze pasten het aan de mythische context van hun tijd aan en creëerden in een extra sprong in het inzicht een wetenschap voor het transformeren van menselijke energie door middel van de godinnenfiguren van het hindoeïstische pantheon.

De praktijken die ze gebruikten, combineerden heilige geluiden - mantra's -, afbeeldingen en geometrische figuren die yantra's worden genoemd. Samen vormden deze meditaties een heilige technologie, met een immense kracht om ons te helpen ons open te stellen voor de verborgen energieën in onszelf, terwijl we nadenken over de gepersonaliseerde vormen die heilige energie aanneemt. De krachtigste uitingen van deze technologieën zijn de bekrachtigde mantra's die niet alleen de energieën van de godinnen aanroepen, maar deze ook daadwerkelijk bevatten.

In mijn boek, "Awakening Shakti," bespreek ik elf godinnen: Durga (moeilijk te overwinnen), de krijger, kosmische beschermer en bekrachtigende moeder.

Kali (de Zwarte) - de mysterieuze angstaanjagende, fel liefhebbende godin die radicale verandering in je leven brengt en uiteindelijk alle vormen in de Leegte oplost. Tot haar vormen behoren Tara en Bhairavi.

Laksmi (Gunstig) - de godin van geluk, rijkdom en innerlijke en uiterlijke overvloed

Saraswati - godin van creatieve intuïtie, muziek, welsprekendheid en spraak

Lalita Tripura Sundari - Godin van heilige seksualiteit en de hoogste vorm van mystieke ervaring, wiens zegen de energie van het lichaam verenigt met de energie van de geest

Dhumavati - de oude godin, die ons leert hoe we teleurstelling kunnen omzetten in spirituele groei

Sita - de trouwe echtgenote, bewaker van de baarmoeder, godin van de aarde en haar mysteries

Radha - de godin van erotische devotionele liefde, die het geschenk van goddelijk verlangen en mystieke overgave draagt

Bhuveshwari - Godin van heilige ruimte, die alle beperkingen in zichzelf oplost en vervolgens nieuwe vormen creëert uit de oneindige ruimte.

Parvati—Godin van het heilige huwelijk, de goddelijke yogini, die de kracht van de creatieve wil belichaamt

Sommige van deze godinnen zijn krijgers, terwijl anderen geliefden zijn. Sommigen hebben moederlijke energie, anderen zijn toegewijd om je te openen voor mystieke rijken. Ieder van hen kan een portaal zijn naar de diepste rijken van de ziel, en een gids naar de vaardigheden om te leven als een bekrachtigde vrouwelijke minnaar van het leven. De meesten van ons hebben een innerlijke affiniteit met een of andere godin. En dit kan veranderen naarmate we door ons leven gaan.

Heilig feminisme

De praktijk van het afstemmen op de energieën van de Godinnen is een vorm van heilig feminisme—geen politiek feminisme, maar feminisme van de ziel. Voor mijn generatie was feminisme niet alleen een beweging voor de economische en politieke gelijkheid van vrouwen. Het hield ook een diepe en onbevreesde zelfexploratie in, een toewijding om in onszelf te kijken om verder te kijken dan onze geconditioneerde aannames over mannelijkheid en vrouwelijkheid. Die verkenning ging verloren in een soort tegenreactie in de jaren 80 en 90, maar jonge vrouwen onderzoeken die vragen opnieuw, zelfs nu de neurowetenschap zowel de verschillen als de overeenkomsten tussen een mannelijk en vrouwelijk brein begint te begrijpen. Een van de grote vragen die zowel vrouwen als mannen dieper beginnen te onderzoeken, is de kwestie van wat ware vrouwelijke kracht inhoudt.

Het korte antwoord op deze vraag is dat de ware kracht van het vrouwelijke de kracht van de Shakti is. Als innerlijk gezicht bestaat ze evenzeer in vrouwen als in mannen. Toch zijn de meesten van ons zich niet bewust van haar, en dus ook niet van het creatieve potentieel van ons leven. We beginnen Shakti aan te raken wanneer we ons afstemmen op de energie in ons lichaam. We gaan nog dieper als we onszelf instellen om diepere vormen van innerlijke inspiratie te ervaren, en wanneer we beginnen te luisteren naar de begeleiding die kan stromen vanuit de diepste kern van onszelf.

Om in harmonie te leven met die innerlijke kracht, moeten we leren hoe we onszelf erop afstemmen, en ons er vaak toe wenden. Dit geldt vooral wanneer ons doel spirituele transformatie is. De tantrische tradities van India en Tibet in het bijzonder begrepen dat echte innerlijke transformatie een geschenk is van het heilige vrouwelijke, en in wezen niet plaatsvindt zonder haar toestemming. Shakti werkt via onze hersenen en zenuwstelsel om ons de ervaring van scheiding en beperking te geven. De tantrische wijzen geloofden dat Shakti, net zoals ze een gezicht heeft dat ons 'bindt' aan de ervaring van dualiteit, ook een gezicht heeft dat ons transformeert en bevrijdt van beperking. Het bevrijdende gezicht van Shakti staat bekend als kundalini, de opgerolde energie die wordt gewekt door yoga en andere praktijken. De tantrische wijzen erkenden dat de veiligste, zoetste en meest bekwame manier om die kracht in ons te wekken, is om haar te eren als de innerlijke vorm van de goddelijke moeder, de Godin.

Oefenen met een mantra - een heilige klankvorm - van de Godin is een bijzonder krachtige manier om je eigen innerlijke spirituele energie te ervaren. Van alle mantra's die geassocieerd worden met godheidsbeoefening, zijn de 'zaad'-lettergreepmantra's, of bijas, de belangrijkste. Bija-mantra's zijn geluiden waarvan wordt gezegd dat ze de essentie van een bepaalde heilige energie bevatten – een goddelijke aanwezigheid – op dezelfde manier als een eikel de embryonale eik bevat. Wanneer je de lettergreep combineert met de naam van de Godin, zal je beoefening op den duur haar energie in je tot leven brengen. Elk van de godinnen wordt aangeroepen met een bepaald mantra.

Een van de beroemdste godinnen-mantra's is bijvoorbeeld de bija (zaadlettergreep) aim, uitgesproken als 'ayeem'. Aim wordt geassocieerd met de godin Saraswati ('de vloeiende'), wiens energie wordt geassocieerd met heilig geluid, creatieve verbeelding, muziek, welsprekende spraak, poëtische inspiratie en spirituele wijsheid. Dichters en muzikanten, maar ook schoolkinderen in India, roepen Saraswati aan om hun eigen muzikale en taalkundige vaardigheden op te roepen. Mediteren op Saraswati met haar zaadmantra gecombineerd met haar naam kan je verborgen creatieve gaven aanwakkeren—en je ook afstemmen op de verborgen heilige geluiden die ontstaan ​​tijdens meditatie en je naar het hart dragen. De volgende meditatie is een eenvoudige manier om de energie van Saraswati aan te roepen door middel van heilig geluid:

Meditatie op de Godin Saraswati

Ga in een comfortabele, rechtopstaande houding zitten en breng je aandacht naar het midden van je hoofd, in de middenhersenen.

Voel dat de adem in twee stromen door de neusgaten stroomt en tot rust komt in de middenhersenen, in het gebied dat bekendstaat als het Ajna Chakra.

Begin met het denken van de mantra Om aim saraswatyai namaha.

Om is het oergeluid, de gearticuleerde vorm van de energie waarvan gezegd wordt dat het in elke hoek van het universum weerklinkt. Aim is het zaad van de Godin Saraswati. "Saraswatyai" richt zich rechtstreeks tot haar. Namaha betekent 'ik eer'. Dus, de mantra betekent: "Ik eer de heilige energie van spraak en intuïtieve creativiteit."

Als je wilt, kun je de aanwezigheid van de Godin Saraswati visualiseren in het midden van het hoofd, in de vorm van een lichtgevende witte vlam, ter grootte van een duimnagel.

Stel je voor dat de mantra met de adem naar binnen stroomt, de vlam in het midden van het hoofd raakt en Saraswati wakker maakt in de vorm van subtiel bewustzijn.

Je kunt je ook voorstellen dat ze voor je zit, een prachtige vrouwelijke vorm, delicaat, met vloeiend donker haar en een bleke gouden huid. Haar kleren zijn wit en haar ogen kijken recht in de jouwe. In twee van haar vier handen draagt ​​ze een veena, een snaarinstrument als een luit, wat staat voor heilig geluid en muziek. In haar derde hand houdt ze een boek vast en in haar vierde hand een rozenkrans. Terwijl je de mantra herhaalt, voel je dat de mantra tussen haar hart en het jouwe stroomt.

Als je wilt, kun je haar een vraag stellen of gewoon rustig zitten en haar energie voelen.

Sally Kempton

Verder lezen

Drie niveaus van spirituele beoefening 

Verder lezen: artikelen over verlichting  

Verder lezen: artikelen over zoeken (en vinden)  

Verder lezen: over non-dualiteit  

Verder lezen: over Dzogchen  

Verder lezen: over ego, zelf en identiteit  

Verder lezen: over spirituele oefeningen 

Verder lezen: Wegen naar verlichting

Verder lezen: Korte notities over de aard van verlichting

Verder lezen: Nederlandse gedichten

Verder lezen: De gedichten van Ryokan

Verder lezen: 95 verhalen over ontwaken

Verder lezen: Wie ben ik

We bespreken hier drie niveaus van spirituele beoefening: het fysieke, het psychologische en het subtiele niveau. Uiteraard lopen ze in elkaar over, en het is niet ongebruikelijk dat iemand afwisselend op elk van deze niveaus functioneert, afhankelijk van zijn of haar voorgeschiedenis, belangstelling, overtuigingen en bedrevenheid in meditatie.

Over het fysieke en psychologische niveau is elders veel informatie te vinden, maar op deze website richten wij ons vooral op het subtiele domein. Dat betekent ook dat er geen enkele aandacht wordt geschonken aan zaken als gezonde voeding, yoga, ontspanning of concentratie oefeningen, en heel weinig aan wijze levenslessen, het openen van het hart, het doorgronden van onze vroegere conditioneringen of leren in het hier en nu te zijn. Ook is er geen specifieke informatie te vinden over hoe je zou moeten leven, en of je bijvoorbeeld nu juist je verlangens moet uitleven of dat het beter is om te leren onthecht te zijn. Niet dat deze kwesties onbelangrijk zouden zijn, maar je kunt daarover al veel informatie en meningen op andere plekken vinden.

Hier gaan we uitgebreid in op de vragen rond de aard van verlichting, bevrijding of zelfrealisatie en wat je kunt doen om dat te bereiken en daarin te stabiliseren. (En of er überhaupt wel sprake is van bereiken).

Lees meer …